رشيد الدين فضل الله همدانى

پيشگفتار 33

جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى )

مقدارى روايات جعلى و افسانه‌ها و قصص نيز وارد كتاب او بشود . مطالب اخير متعلّق به روايات حماسى و افسانه‌اى مغرب زمين در قرون وسطى مىباشد كه نه تنها به كتب تاريخى آن زمان راه يافته است ، بلكه آنها را جداگانه نيز در مجموعه‌ها و سفينه‌هاى مخصوص گردآورى كرده‌اند كه مشهورترين و رايج‌ترين آنها Le genda Aurea تأليف Jacobus a Voragine مىباشد . اين روايات مجعول و قصص موجود در كتاب رشيد الدّين را مىتوان به سه طبقه تقسيم كرد بدين قرار : 1 - داستانها و روايات مربوط به روم قديم و آثار آن . 2 - رواياتى كه مربوط است به پاكان عيسوى و معجزات عالم مسيحيّت . 3 - قصص و افسانه‌هاى خارج از اين دو بحث از قبيل روايات بومى كه قسمتى از آن مربوط به دوران پيش از مسيحيّت مىباشد . مطالب افسانه‌اى و قصص متعلّق به طبقهء اوّل در تاريخ افرنج به قرار ذيل مىباشد : روايت مربوط به بناى شهر روم و نخستين بنيادنهندهء آن ساتورن ( در متن : ستورنس - نمرود تورت ) تا داستان رمولوس كه تقريبا مطابق مندرجات كتاب « 1 » Graphia aureae . . . aureae Urbis Romae كه يكى از منابع مارتينوس اوپاوينسيس بوده است مىباشد . يكى از قرائنى كه نشان مىدهد كه رشيد الدّين در تأليف كتاب خويش از

--> ( 1 ) . اين كتاب منتخبى از سه كتاب : Historia Romana a Noe usque ad Romulum Mirabilia urbis Romae Libellus de ceremonis au le imperatoris مىباشد . رجوع كنيد به چاپ P . E . Schramm در Kaiser , Rom und Renovatio ، ليپزيك ، 1929 ، ج 2 ، ص 37 و بعد . همچنين رجوع كنيد به چاپ قديمتر Mirabilia Romae از G . Parthey ، برلين ، 1869 - فقط از كتاب اوّل مطالبى نزد رشيد الدّين باز مىيابيم .